|
|
Στην Πύλο στεγάζεται επίσης το Ινστιτούτο Τεχνολογιών και Ερευνών
Βαθείας Θαλάσσης
και Αστροσωματιδιακής Φυσικής Νετρίνων NESTOR (Neutrino Extended
Submarine Telescope with Oceanographic Research) που διοικείται
απο τον Καθ. Πανεπ/μιου Αθηνών Λεωνίδα Ρεσβάνη με επιστημονική ομάδα
του Εργαστηρίου Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ασχολείται
με την έρευνα και την ανάπτυξη φαινομένων σε μεγάλα βάθη. Στο πρόγραμμα
αυτό, στο οποίο συμμετέχουν επιστήμονες από διάφορες χώρες και συνχρηματοδοτείται
απο την ΓΓΕΤ και την Ευρωπαική Ένωση, στόχος είναι να μελετηθεί
η συμπεριφορά των νετρίνων. Στα πλαίσια του προγράμματος, κατασκευάζεται
και ποντίζεται στη ευρύτερη θαλάσσια περιοχή των Οινουσών, κοντά
στην Μεθώνη όπου και το μεγαλύτερο βάθος της Μεσογείου (5200μ.,
στην περιοχή της Τάφρου του Αιγαίου), ένα υποθαλάσσιο τηλεσκόπιο
με εργαστήριο (Project LAERTIS,
Laboratory in the Abyss of Europe with Real time data Transfer to
shore for Interdisciplinary Studies) στα ανοιχτά της Πύλου, με σκοπό
τον εντοπισμό και τη διερεύνηση νετρίνων. Πρόκειται για ένα απο
τα πιο φιλόδοξα προγράμματα παγκοσμίως και ένα από τέσσερα παρόμοια
διεθνώς.
Στόχος του NESTOR είναι να κατασκευάσει πύργους ύψους τεσσάρων
χιλιομέτρων των οποίων τα όργανα θα μπορούν να παρατηρήσουν τα νετρίνα
της κοσμικής ακτινοβολίας τα οποία φτάνουν σε αυτά τα βάθη. Τα νετρίνα
είναι τα πλέον κατάλληλα σωματίδια για την μετάδοση πληροφοριών
σχετικά με την απαρχή του σύμπαντος, τις μαύρες τρύπες και την μελέτη
διαφόρων αστρικών φαινομένων, γιατί είναι τα μόνα σωματίδια τα οποία
έχουν μηδενικό ηλεκτρικό φορτίο και σε αντίθεση με όλα τα άλλα,
διαπερνούν σχεδόν κάθε εμπόδιο κατά την πορεία τους μέσα στο σύμπαν.
Αυτές όμως οι ιδιότητες, καθιστούν δύσκολη την ανίχνευση των νετρίνων.
Η λύση που χρησιμοποιείται εδώ είναι η χρήση μεγάλων όγκων ενός
φυσικού μέσου διαπεραστού από το ορατό φως, με μια συστοιχία φωτοανιχνευτών.
Αυτά τα ηλεκτρονικά μάτια έχουν την δυνατότητα να ανιχνεύσουν την
ακτινοβολία Cerenkov που εκλύεται από τα φορτισμένα σωματίδια με
α οποία αντιδρούν τα νετρίνα μέσα ή κοντά στον ανιχνευτή. Τα νετρίνα
μπορουν να ανιχνευτούν μόνο με την επίδραση που έχουν πάνω στην
ύλη, και καθώς αυτή είναι απειροελάχιστη, χρειάζονται μεγάλοι στόχοι
για την ανίχνευσή τους. Μελετώντας την εκπομπή της ακτινοβολίας
και ανατρέχοντας πίσω στην πορεία που ακολούθησε, μπορούν οι επιστήμονες
να καταλήξουν στο ουράνιο σώμα το οποίο εξέπεμπψε το νετρίνο.
Το νετρίνο είναι ένα από τα θεμελιωδη σωματίδια, είναι και αυτό
λεπτόνιο (electron-electron neutrino, muon-muon neutrino, tau-tau
neutrino), με σχεδόν μηδενική μάζα και μηδενικό ηλεκτρικό φορτίο.
Δεν επηρρεάζεται από τις ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις παρά μόνο από
ασθενείς υποατομικές δυνάμεις. Τα νετρίνα εκπέμπονται κατά την κατάρρευση
κάποιων θεμελιωδών σωματιδίων. Υπάρχουν τρία γνωστά είδη νετρίνων.
Υπάρχουν σε αφθονία στο Σύμπαν και έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην
δημιουργία του. Η ύπαρξή τους μπορεί να δικαιολογήσει την ύπαρξη
σκοτεινής ύλης στο σύμπαν. Είναι το πιο απρόβλεπτο σωματίδιο στην
φύση.
Για περισσότερες και πιο εμπεριστατωμένες πληροφορίες, μπορείτε
να ενημερωθείτε από την ιστοσελίδα του NESTOR,
στην οποία μπορείτε να βρείτε: πληροφορίες για το Ινστιντούτο, επιστημονικό
πρόγραμμα, νεά, συνδέσεις, σεμινάρια για το ΝΕΣΤΩΡ, φωτογραφίες
από τις εργασίες και τα μέρη του ανιχνευτή, χάρτες και δημοσιέυσεις.
Επίσης μια πολύ καλή περιγραφή των νετρίνων και των υπό κατασκευή
εργαστηρίων και ανιχνευτή.
Επίσης, με πρωτοβουλία των μελών του Ινστιτούτου, παραδίδονται
μαθήματα υπολογιστών σε παιδιά, καθημερινές, ανάμεσα στο διάστημα
14:00 και 17:00. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το Ινστιτούτο
και μιλείστε με τους ανθρώπους τους.
Αναφορές
- NΕΣΤΩΡ,
Ινστιτούτο
Τεχνολογιών και Ερευνών Βαθείας Θαλάσσης και Αστροσωματιδιακής
Φυσικής Νετρίνων
- Davies, Paul. About Time: Einstein's Unfinished Revolution.
London: Penguin, 1995
- Γραμματικάκης, Γιώργος. Η Κόμη της Βερενίκης. Ηράκλειο:
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1990
- What's
a neutrino?
- Le
Neutrino, Particule Fantome
- Francois Montanet, "Between
neutrinos and the deep blue sea", the CERN Courrier
- Γ.Κ. Λεοντάρης. "Η
αβάσταχτη ελαφρότητα του νετρίνου" Ελληνική
Εταιρεία Σπουδών Φυσικής Υψηλών Ενεργειών
- The
Greybook
- E.G. Anassontzis, & P. Koske. "Deep-sea
station connected by cable to shore", Sea
Technology, Volume 44, No. 7, July 2003
|